“अण्णाभाऊनी शोषित आणि उपेक्षित समुदायांचे जीवन आणि त्यांचा संघर्ष प्रकाशात आणला” -सहा.प्रा.कीर्तिकर.वाय.एस सांगली शुक्रवार दि.01ऑगस्ट 2025
आप्पासाहेब बिरनाळे कॉलेज ऑफ एज्युकेशन ,सांगली येथे शुक्रवार दि.01/08/2025 रोजी अण्णाभाऊ साठे यांची जयंती व लोकमान्य टिळक यांची पुण्यतिथी साजरी करण्यात आली. या कार्यक्रमामध्ये सुरवातीस डॉ. दीपा बिरनाळे, सर्व बी. एड.,एम.एड. चे सहा.प्राध्यापक यांचे हस्ते प्रतिमापूजन करण्यात आले. सुरवातीस कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे सहा.प्रा.श्री. कीर्तिकर वाय एस. यांनी आपले विचार व्यक्त केले.ते म्हणाले,अण्णा भाऊ साठे हे साहित्य, संगीत आणि सामाजिक कार्याच्या जगात एक अग्रगण्य प्रकाश होते, त्यांनी उपेक्षित समुदायांच्या संघर्षांना संबोधित करण्यासाठी त्यांच्या व्यासपीठाचा वापर केला. जातीय पदानुक्रम आणि आर्थिक विषमतेने ग्रासलेल्या समाजात आशेचे किरण म्हणून उभे राहिले, “फकिरा” हा बहुधा त्यांचा उत्कृष्ट रचना मानला जातो. ही एक सशक्त कथा आहे जी उपेक्षित आणि शोषित वर्गाच्या सामाजिक-आर्थिक त्रासांना प्रतिबिंबित करते, सामाजिक अन्याय, जातीय kभेदभाव आणि गरिबीच्या कठोर वास्तवाच्या थीम शोधते.
त्यांची साहित्यकृती केवळ कादंबऱ्यांपुरती मर्यादित नव्हती. 300 हून अधिक श्रेयासह ते लघुकथांचे विपुल लेखक देखील होते. त्यांच्या कथनांमध्ये वैविध्य असताना, या कथा एका समान धाग्याने एकत्र आल्या – त्यांनी शोषित आणि उपेक्षित समुदायांचे जीवन आणि संघर्ष प्रकाशात आणले.
मराठी भाषेचा कुशल वापर, लोकपरंपरांच्या घटकांमध्ये मिसळून, अण्णा भाऊ साठे यांना व्यापक श्रोत्यांशी जोडले गेले. आवाजहीनांना आवाज देण्यासाठी, त्यांचे संघर्ष आणि आकांक्षा सहानुभूतीपूर्वक, खंबीरपणे मांडण्यासाठी त्यांनी आपल्या लेखनाचा प्रभावीपणे उपयोग केला.अण्णा भाऊ साठे यांच्या साहित्यकृतींनी जाति-आधारित भेदभाव, आर्थिक विषमता आणि सामाजिक अन्याय यांसारख्या गुंतागुंतीच्या विषयांना तोंड देणे टाळले. हे विषय अण्णा भाऊ साठे यांच्यासाठी अत्यंत वैयक्तिक होते, त्यांनी उपेक्षित समाजात वाढलेल्या अनुभवातून रेखाटले होते.यानंतर कार्यक्रमाचे अध्यक्ष डॉ.दीपा बिरनाळे यांनी अण्णाभाऊ साठे यांचेबद्दल बोलताना सांगितले की,अण्णाभाऊ साठे यांची सक्रियता आणि राजकीय सहभाग हा केवळ त्यांच्या आयुष्याचा विस्तार नव्हता, तर सामाजिक न्यायासाठी त्यांच्या खोलवर असलेल्या बांधिलकीचे प्रकटीकरण होते. त्यांच्या अथक प्रयत्नांनी सामाजिक नियमांना आव्हान देण्यात आणि अर्थपूर्ण बदल घडवून आणण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांचे जीवन, सामाजिक परिवर्तन घडवून आणण्यासाठी व्यक्तींच्या भूमिकेवर जोर देऊन, कार्यकर्त्यांना आणि राजकीय नेत्यांना सारखेच प्रेरणा देते.लोकमान्य टिळक यांच्या कार्यावर प्रकाश टाकताना ते म्हणाले की.लोकमान्य टिळक हे स्वराज्याचे पहिले आणि प्रबळ पुरस्कर्ते होते. तसेच ते भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील एक मजबूत जहालवादी नेते होते. “स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!” या त्यांच्या घोषणेसाठी ते ओळखले जातात. 1881 ते 1920 या चाळीस वर्षांच्या काळात टिळकांनी 513 अग्रलेख लिहिले. तसेच लोकमान्य टिळकांनी त्यांच्या प्रदीर्घ राजकीय कारकीर्दीत ब्रिटिश राजवटीपासून भारतीय स्वायत्ततेसाठी लढा दिला. लोकमान्य टिळक हे जहालमतवादी नेते ओळखले जात असे. त्यानंतर सहा.प्रा. चांदणे एस व्ही. यांनी लोकमान्य टिळक पुण्यतिथी व लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांच्या जयंतीनिमित्त ग्रंथालयास ग्रामगीता राष्टसंत तुकडोजी महाराज, घुसमट – युवराज सावंत, खाली जमीन वर आकाश – डॉ. राजेंखान, चौँडक आणि भंडारभोग – प्रा.मैनूद्दीन, दलित ग्रामीण कथेतील गावगाडा-डॉ. शिला रत्नाकर या पुस्तकांचा संच ग्रंथालयास भेट दिला तो ग्रंथपाल वाघ तृप्ती यांनी स्वीकारला. कार्यक्रमाच्या शेवटी सहा. प्रा.सविता जाधव यांनी आभार मानले. सदर कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन व नियोजन सहा. प्रा. होनमाने पी. पी. यांनी केले होते.यावेळी बी.एड., एम.एड. सर्व स्टाफ व विद्यार्थी उपस्थित होते. तसेच या कार्यक्रमास संस्था चेअरमन मा.श्री.समीर बिरनाळे सर, डायरेक्टर श्री.सागर बिरनाळे सर प्राचार्य डॉ. पी.के.पाटील हे कामाच्या व्यापामुळे प्रत्यक्ष जरी उपस्थित नसले तरी त्यांचे सततचे प्रोत्साहनामुळेच आम्हाला असे कार्यक्रम करण्यास उर्जा प्राप्त होते यात शंका नाही.
आप्पासाहेब बिरनाळे कॉलेज ऑफ एज्युकेशन ,सांगली येथे शुक्रवार दि.01/08/2025 रोजी अण्णाभाऊ साठे यांची जयंती व लोकमान्य टिळक यांची पुण्यतिथी साजरी करण्यात आली
